Inleiding

Opmerking: dit dossier is het resultaat van onderzoek van wetenschappelijke literatuur.

Alhoewel de prevalentie van notenallergie eerder stabiel lijkt te zijn [1], behoren noten tot de meest voorkomende voedselallergenen, zowel bij kinderen als bij volwassenen. De cashewnoot werd door het Franse ‘allergovigilance’- netwerk geïdentificeerd als één van de allergenen met hoog risico op ernstige anafylaxie [2]. De symptomen die gerelateerd zijn aan noten lijken wel degelijk ernstig te zijn [2,3]. Evenals de pinda’s maken ze deel uit van de meest problematische voedselallergenen die ernstige, zelfs fatale anafylactische reacties kunnen uitlokken, zelfs bij inname van kleine hoeveelheden. Zoals andere allergenen kunnen enkele milligrammen eiwit allergische reacties uitlokken bij gesensibiliseerde personen [4].

Er worden meerdere termen gebruikt om deze groep aan te duiden. In het Engels vindt men “nuts”, “nut”, “tree nuts”,…, in het Frans “fruits à coque”,, “fruits sec”, “fruits sec à coque”, fruits sec oléagineux”, “oléagineux”, “noix”, … . In het Nederlands spreekt men van “noten”, “schaalvruchten”, “boomnoten”. Bovendien worden pinda’s meestal ook hierbij gerekend. Dit gebrek aan klaarheid bij het gebruik van deze termen schept heel dikwijls verwarring.

In Europa (Richtlijn 2000/13) en in België (KB 13/09/1999) zijn noten verplicht te vermelden op de etikettering wanneer ze gebruikt werden bij de fabricatie van voorverpakte voedingsmiddelen. Het betreft: amandelen, hazelnoten walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistaches, macadamianoten en queenslandnoten. De wetgeving houdt rekening met de meest voorkomende allergenen, maar de lijst van de verplichte substanties op de etikettering moet regelmatig geactualiseerd worden op basis van de meest recente wetenschappelijke en klinische gegevens [5]. De algemene benaming van deze vruchten “noten” of “schaalvruchten” verwijst naar verschillende botanische families. Om praktische redenen kunnen ze in de allergologie gegroepeerd worden op basis van hun gelijkenis op niveau van hun allergene eigenschappen.

De prevalentie van allergenen is heel dikwijls afhankelijk van de consumptiegewoonten [6]. Noten worden onder meerdere vormen geconsumeerd, gaande van rauw tot geroosterd [4].

Bijgaand dossier bevat informatie over notenallergie die verzameld werd in de wetenschappelijke literatuur.